انتشارات نجوای قلم

> چاپ کتاب از مجوز تا پخش (با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)


تاریخچه
تاریخچه فهرستنویسی پیش از انتشار در جهان :

این طرح به شکل غیررسمی در سال ۱۸۷۰ در آمریکا پیشنهاد شد و برای اولین مرتبه به طور رسمی توسط کتابخانه کنگره آمریکا در سال ۱۹۰۱ آغاز شد. در سال ۱۹۷۱ برای دومین مرتبه با روشی که برخاسته از طرح فهرستنویسی از مأخذ بود در کتابخانه کنگره آمریکا پی گرفته شد. پس از حدود ۳ سال ۶۵ درصد از کتابخانه های آمریکا دارای فهرستبرگه پیش از انتشار شدند. در انگلستان پیشنهاد این طرح به سال ۱۸۷۶ باز میگردد، اما اجرای رسمی آن به سال ۱۹۷۷ می رسد. در سال ۱۹۸۱ اعلام شد که ۹۰ درصد از کتابخانه های انگلستان از این طرح استفاده می کنند. در حال حاضر بسیاری از کشورهای جهان از این طرح استقبال کرده اند.

تاریخچه «فهرستنویسی پیش از انتشار» در ایران :

شکل ابتدایی و مختصر این طرح را در کتابهای چاپ سال ۱۳۴۶ به بعد دانشگاه تهران و ۱۳۴۹ به بعد خانقاه نعمت اللهی می توان دید. در سال ۱۳۷۱ کتابخانه ملی ایران این طرح را به طور آزمایشی با برخی از ناشران به اجرا گذاشت و پس از موفقیت نسبی پیشنهاد قانونی شدن آن ، طی طرحی در اسفند ۱۳۷۴ از سوی کتابخانه ملی به هیئت دولت ارائه شد که تصویبنامه آن در تاریخ ۸/۱۲/۱۳۷۵ به کتابخانه ملی ابلاغ شد و مسئولیت اجرایی طرح بر عهده کتابخانه ملی نهاده شد. در مهر ۱۳۷۷ کتابخانه ملی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اجرای طرح را به طور رسمی آغاز کرد. اکنون با همراهی و مساعدت ناشران عزیز بیش از ۹۰% از کتابهای منتشر شده در سطح کشور همراه با این اطلاعات منتشر می شوند. تخمین زده می شود که فقط سالانه بیش از یک میلیارد تومان صرفه جویی حاصل اجرای این طرح است .

فواید فیپا

__ یکدستی و هماهنگی فهرستنویسی

__ تسهیل امر فهرستنویسی

__ جلوگیری از انجام کار تکرار

__ افزایش سرعت بازیابی منابع در کتابخانه ها

__ اطمینان از صحت و درستی کار

__ صرفه جویی در بودجه

__ تسریع امر اشاعه اطلاعات

__ تسهیل در ایجاد شبکه های اطلاعاتی

__ افزایش سرعت گردش اطلاعات

ضوابط و استانداردهای بین المللی فیپا

با توجه به اینکه عمل فهرستنویسی فرآیندی علمی و پژوهشی است و دستیابی سریع به مجموعه را ممکن می سازد، همه عملیاتی که در این فرآیند صورت می گیرد قانونمند شده اند و دستورالعمل و ابزارهای خاصی برای آن وجود دارد.

ـ قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن

ـ استاندارد بین المللی کتابنامه نویسی

ـ سرعنوان های موضوعی فارسی

ـ رده بندی کنگره و رده بندی دیویی

استانداردها و ابزارهایی هستند که در فهرستنویسی پیش از انتشار به کار می روند.

آئین نامه اجرایی فهرست نویسی پیش از انتشار

پیرو تصویبنامه شماره ۱۲۶۶۷۵/ت ۱۶۴۳۵ هـ مورخ ۸/۱۲/۱۳۷۵ هیئت محترم وزیران که در آن کلیه ناشران دولتی و غیردولتی را موظف به فهرستنویسی پیش از انتشار کتابهای منتشره کرده است و با توجه به بند ۴ این تصویبنامه که مسئولیت تایید نهایی فهرستهای تهیه شده و همچنین تعیین ضوابط اجرایی آنرا به عهده کتابخانه ملی محول کرده است

مراحل کار فیپا

تحویل کتاب و مدارک لازم

تکمیل فرم پرسشنامه

بررسی و کنترل فرم توسط کتابخانه

ثبت اطلاعات کتابشناختی در دفتر مخصوص

انجام عملیات فهرستنویسی

ورود اطلاعات به رایانه

تهیه برگه فهرستنویسی

تحویل کتاب همراه با کارت فهرستنویسی به ناشر

ناشر نمونه ای از کتاب را که می تواند به صورت متن ماشین شده بدون جلد باشد با صفحه عنوان کامل و دقیق به دفتر فیپا تحویل می دهد. همه تغییرات باید در صفحه عنوان اعمال شده و شماره شابک نیز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت شده باشد.

در صورتی که کتاب ترجمه است تصویر صفحه عنوان به زبان اصلی نیز همراه با کتاب باید تحویل شود. نمونه اوزالید کتاب نیز پذیرفته می شود و اگر کتاب تجدید چاپ و بدون ویرایش باشد ارائه چاپهای قبلی نیز بلامانع است . پس از تکمیل فرم پرسشنامه توسط ناشر و ثبت اطلاعات مورد نیاز فرم توسط دفتر فیپا کنترل می شود.

بعد از رفع نقص و یادداشت اطلاعات کتابشناختی لازم در دفتر مخصوص کتاب برای فهرستنویسی و امور مرتبط به بخش فهرستنویسی ارسال می شود.

پس از دریافت کاربرگه فهرستنویسی و ورود ماشینی اطلاعات ، کارت ماشینی فهرستنویسی از بخش مذکور تحویل گرفته می شود و پس از کنترل نهایی همراه با نمونه کتاب دریافت شده به ناشر تحویل می شود.

فرآیند فیپا بین ۳ تا ۶ روز طول می کشد.

در موارد زیر کتاب نیاز به فهرستنویسی مجدد خواهد داشت:

۱ تغییر عنوان

۲ ـ تغییر نام مترجم ، اضافه شدن ، کم شدن

۳ ـ تغییر نام ناشر، اضافه شدن ، کم شدن

۴ ـ تغییر حذف و یا اضافه شدن ، فروست

۵ ـ اضافه یا کم شدن تعداد صفحات کتاب

۶ ـ ویراست کتاب

۷ ـ تغییر قطع کتاب

* علاوه بر موارد فوق، هر عنوانی که تجدید چاپ می شود باید مجدداً در برگه دان کتابخانه ملی وکتابشناسی ملی الکترونیکی ضبط شود.

آدرس پستی:

ساختمان کتابخانه ملی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو میرداماد، خروجی کتابخانه ملی.

ساختمان آرشیو ملی: تهران،بلوار میرداماد، نرسیده به میدان مادر، انتهای خیابان شهید بهزاد حصاری (رازان جنوبی)